Od Maorysów do laboratoriów: historia odkrycia właściwości miodu Manuka

Zanim methylglyoxal trafił na etykietę, zanim powstały certyfikaty i laboratoria w Nowej Zelandii, był lud Maorysów, który od setek lat wiedział, że krzew Manuka ma coś wyjątkowego do zaoferowania.

Maorysi i krzew, który wszystko leczy

Leptospermum scoparium, krzew Manuka, był centralną rośliną w tradycyjnej medycynie Maorysów. Używali go szeroko: kora i liście jako napary przy gorączkach i dolegliwościach żołądkowych, olej z liści na skórę i rany, a miód zebrany przez dzikie pszczoły na infekcje i skaleczenia. Wiedza ta przekazywana była ustnie przez pokolenia i przez długi czas pozostała poza zasięgiem zachodnich badań.

Europejczycy i odkrycie miodu

James Cook, docierając do Nowej Zelandii w XVIII wieku, zapisał obserwacje dotyczące krzewu Manuka. Jego załoga używała liści do zaparzania herbaty zastępczej, skąd angielska nazwa Tea Tree. Miód produkowany przez sprowadzone z Europy pszczoły z nektaru Manuką był znany lokalnie, ale przez długi czas nie był przedmiotem systematycznych badań.

Przełom lat 80. i profesor Peter Molan

Przełomowy moment nastąpił na Wydziale Biochemii Uniwersytetu Waikato w Nowej Zelandii. Profesor Peter Molan, badając właściwości antybakteryjne różnych miodów, odkrył, że miód Manuka ma wyjątkową aktywność, której nie tłumaczy sama zawartość nadtlenku wodoru, obecnego w każdym miodzie. Nazwał to Unique Manuka Factor, co dało początek systemowi certyfikacji UMF.

Odkrycie methylglyoxalu

Przez kilkanaście lat badacze szukali odpowiedzi na pytanie, co konkretnie odpowiada za tę wyjątkową aktywność. W 2008 roku zespół profesora Thomasa Henzego z Technische Universität Dresden zidentyfikował methylglyoxal jako główną substancję odpowiedzialną za właściwości przeciwbakteryjne miodu Manuka. To odkrycie stało się fundamentem systemu oznaczania MGO.